QSNR nima sababdan yuzaga keladi?
Ko'pincha sabab siydik nayining siydik pufagiga qo'shilish joyining tug'ma anatomik xususiyati hisoblanadi. Ba'zan esa reflyuks siydik pufagidagi bosimning oshishi natijasida rivojlanadi. Bunga neyrogen siydik pufagi, orqa uretra klapanlari yoki siydik chiqarish buzilishlari sabab bo'lishi mumkin.
Qanday belgilar kuzatiladi?
Ko'plab bolalarda kasallik uzoq vaqt davomida hech qanday alomat bermaydi. Eng ko'p uchraydigan belgilar:
yuqori isitma bilan kechuvchi takrorlanuvchi siydik yo'llari infeksiyalari;
qorin yoki bel sohasidagi og'riq;
siydik tahlillaridagi o'zgarishlar;
UTTda siydik nayi yoki buyrak jomi kengayishi.
Ba'zan QSNR siydik yo'llari infeksiyasi sababli o'tkazilgan tekshiruv vaqtida tasodifan aniqlanadi.
Tashxis qanday qo'yiladi?
QSNR ni tasdiqlash uchun asosiy tekshiruv miktsion tsistouretrografiya (MTSUG/VCUG) hisoblanadi. Ushbu tekshiruv reflyuksning mavjudligi va darajasini aniqlash imkonini beradi.
Qo'shimcha ravishda quyidagilar bajariladi:
buyrak va siydik pufagining ultratovush tekshiruvi (UTT);
siydik tahlillari;
zarurat bo'lganda buyrak to'qimasining holatini baholash uchun DMSA-sintigrafiya.
Har doim operatsiya kerakmi?
Yo'q. Davolash usuli bolaning yoshi, reflyuks darajasi, infeksiyalar soni va buyrak holatiga bog'liq.
Ko'p hollarda quyidagilar yetarli bo'ladi:
muntazam kuzatuv;
siydik yo'llari infeksiyalarining oldini olish;
siydik chiqarish buzilishlari va qabziyatni davolash.
Reflyuks yuqori darajada bo'lsa, infeksiyalar qaytalansa, buyrakda chandiqlar paydo bo'lsa yoki konservativ davolash samara bermasa, jarrohlik davolash tavsiya etiladi.
Zamonaviy davolash usullari
Bugungi kunda samarali va kam invaziv usullar qo'llaniladi:
siydik nayi og'zi ostiga maxsus preparat yuborish orqali endoskopik korreksiya;
murakkab holatlarda laparoskopik yoki ochiq ureter reimplantatsiyasi.
Davolash usuli har bir bola uchun to'liq tekshiruv natijalariga ko'ra individual tanlanadi.
Prognoz
Vaqtida tashxis qo'yilib, to'g'ri davolash o'tkazilganda bolalarning aksariyati to'liq sog'ayadi. Davolashning asosiy maqsadi — takroriy infeksiyalarning oldini olish, buyrak faoliyatini saqlab qolish va bolaning hayot sifatini yaxshilashdir.
Muhim: agar bolada yuqori isitma bilan kechuvchi siydik yo'llari infeksiyasi takrorlansa, pufak-siydik nayi reflyuksini albatta istisno qilish kerak. Erta tashxis buyrakning qaytmas shikastlanishining oldini olish va jiddiy asoratlarni bartaraf etishga yordam beradi.
